Logopedie

Voor mij was mijn stem het lastigste in mijn transitie. Voor iedereen zal dat anders zijn. Ik heb vrouwen ontmoet die van nature al een best lichte stem hebben maar ook sommigen die het opgaven of niet eens aan logopedie gingen beginnen.

Mijn stem is waar ik aan het begin van mijn transitie op geklokt werd, niet op mijn uiterlijk. Op het schoolplein, aan de telefoon en in een restaurant… als ik begon te praten ging men twijfelen en werd het toch weer meneer in plaats van mevrouw.

Inmiddels heb ik, na 10 maanden mijn stem onder controle en gaat het nooit meer mis. Maar in die tien maanden heb ik dagelijks veel geoefend en soms huilend bij mijn logopediste gezeten. Ik ben ook halverwege gewisseld van logopediepraktijk.

Het eerste waar je aan denkt bij een mannelijke of vrouwelijke stem is de hoogte. Dit is ook waar de meesten de fout in gaan.

Qua toonhoogte wordt algemeen gezegd dat vanaf ongeveer 180Hz in de female range zit. Als ik bij een klant in vergadering zit en ik moet diep in discussie over een moeilijk onderwerp haal ik dat niet, dan blijf ik hangen op 160Hz. Toch klinkt mijn stem dan nog steeds vrouwelijk.

De truc zit hem niet in de toonhoogte maar in de resonans, de trilling en vibratie van de stem. Die komt uit de borstkas en dat is de belangrijkste reden waarom een stem mannelijk of vrouwelijk klinkt en ook waarom logopedie voor mij zo lastig was.

Vroeger stotterde ik. Niet extreem, maar ik was onzeker van mezelf en kwam lastig uit mijn woorden. Ik heb daar nooit logopedie voor gehad. Ik klink vrij oud als ik zeg dat je vroeger als kind niet voor alles overal naartoe werd gestuurd. Je was gewoon een kind wat soms stotterde.

Ademhaling

Waarschijnlijk heb ik mezelf veel verkeerde technieken aangeleerd en het eerste wat ik volgens mij wel een maand ofzo heb gedaan zijn ademhalingsoefeningen om rustiger te ademhalen vanuit mijn buik. Ik had ook veel last van hyperventilatie. Ik denk dat je kunt stellen dat ik wel met een meer dan gemiddelde achterstand ben begonnen.

Lax Vox – Bubbelen

Na een paar weken kwam mijn logopediste aan met een flesje en een slangetje. We gaan bubbelen zei ze. Ze legde uit wat ik moest doen en liet me een filmpje zien.

Lax Vox heeft twee doelen. Enerzijds train je er je ademhaling nog meer mee. Tijdens het bubbelen ga je op een gegeven moment ook woorden en zinnen oefenen en zelfs liedjes zingen. Dit is de normale Lax Vox en dit is geldig voor normale logopedie.

Voor vrouwen die hun stem hoger willen laten klinken helpt de Lax Vox je met de spier controle in je strottenhoofd.

Tijdens de pubertijd heeft testosteron ervoor gezorgd dat je strottenhoofd “indaalt” en daardoor krijg je vanzelf een lagere stem. Je strottenhoofd hangt in een web van spieren en wat je kunt proberen te leren is om die spieren te controleren en je strottenhoofd weer terug te bewegen op de plek waar het eerst zat, of er dichtbij.

Eindeloos heb ik gebubbeld. Uren en uren tijdens het kijken naar Netflix of zelfs tijdens teams vergaderingen. Het vergt echt letterlijk engelengeduld maar het werkt wel.

Belangrijk is dat voor de spiertraining je het slangetje maar 1cm in het water hoeft te doen. Mijn eerste logopediste wist dit niet, maar mijn huidige logopediste is gespecialiseerd in onze problematiek en heeft me hierop gewezen.

Na ongeveer een maand of vier kreeg ik tijdens het oefenen in de gaten dat mijn “pitch” hoger was. Je kunt dat redelijk eenvoudig meten met een appje op je telefoon.

Resonans

Echter als ik mijn stem opnam en terugluisterde klonk het nog heel erg als een mannenstem. Dat kwam door de resonans, de trilling uit de borstkas.

Als je dit niet onder controle krijgt komt het niet goed. Een operatie heeft dan ook geen zin, dat heeft alleen effect op je pitch. Ik heb op internet opnamen gehoord van hele hoge mannenstemmen en dat klinkt heel gek.

Hier ben ik maanden mee bezig geweest en heeft ervoor gezorgd dat ik gewisseld ben van logopedist. Mijn eerste logopediste wilde oefenen vanuit lage tonen omhoog. Dit voelde voor mij heel onnatuurlijk en vervelend. Ik heb het eindeloos geprobeerd en toen gevraagd om een pauze en aan mijn huisarts voor een second opinion.

Via PsyTrans ben ik toen terecht gekomen bij LogoFlevo in Amersfoort waar Esther Miske mijn nieuwe logopediste werd.

In plaats van 5 minuten wandelen naar de logopedie moest ik minimaal een uur in de auto met files bij Barneveld en Hoevelaken. Het kostte me echt een halve dag per week, maar het is en was het meer dan waard.

Stemplooibeeld

Als eerste werd ik doorgestuurd naar de KNO arts voor een stemplooibeeld. Daar heb ik een filmpje van.

Vervolgens, na een intake, liet Esther me van boven naar beneden werken met glijtonen.

Hoe het werkt en waarom weet ik niet, maar met een week of 6 was de brom uit mijn stem. De hele vibratie is weg en mijn stem klinkt gewoon veel lichter. Ik kan zelfs als ik wil niet eens meer met resonans praten.

Nooit zal ik vergeten dat ik met tranen in mijn ogen mijn eigen stem voor het eerst vond klinken als vrouwenstem.

Mijn motivatie was terug en logopedie werd een feestje. Eindeloos heb ik miem-moem-maam-meem enz. geoefend en vervolgens mooie maan en namen noemen.

Zangerigheid

Echt leuk werd het toen we zangerigheid gingen toevoegen en de klinkers omhoog gingen trekken.

Momenteel werk ik met lange complexe zinnen waarbij ik dus op de zangerigheid en lengte van de klinkers moet letten.

Volume

Veel vrouwen zijn angstig om veel volume te gebruiken, of zakken bij mopperen op bijvoorbeeld kinderen terug in een lage stem met resonans.

Dit kun je oefenen door luider te spreken en toen ik dit deed zei mijn zoon dat mijn stem veel vrouwlijker klonk. Voor volume op een juiste manier te oefenen ga je wat duidelijker spreken.

Na ongeveer 9 maanden logopedie heb ik voor het eerst weer in het openbaar gesproken voor twee kleine groepen van 20 mensen. Ik heb die mensen verteld waar ik mee bezig ben en feedback gevraagd. Dit was allemaal heel positief.

Telefoon Test

Aan de telefoon durf ik wel eens een geintje uit te halen om te kijken of iemand het doorheeft.

Laatst moest ik Unive bellen voor mijn machtiging voor het laserontharen. Ik had een vriendelijke mevrouw aan de telefoon en zonder dat het ging om een gendertraject heb ik gewoon gevraagd om de status van mijn machtiging.

Op een bepaald moment zei ze een beetje verbaasd aan de telefoon: “Oh, ik zie dat het om een gendertraject gaat?”. Ik antwoorde van ja en vroeg of ze het nog aan mijn stem kon horen. Haar antwoordt was echt een eerlijke nee, ze had echt niets in de gaten.

Vorige week belde ik met de ING. Ik was er toevallig achter gekomen dat de rekening nog op “Dhr.” stond terwijl de tenaamstelling wel op “Mw.” stond.

Ikke heel enthousiast bellen en uitgelegd dat ik dit had ontdekt en vreemd vond. Dat was ze met me eens. Ze keek in het systeem en zij verbaasd aan de telefoon dat ze zag dat ik gelijk had. Er stond inderdaad het verkeerde geslacht en ze zou eens kijken hoe dat kwam.

Toen viel ik door de mand want ze vond een oude ID kaart in het systeem met mijn deadname erop. Toen heb ik maar braaf gezegd dat inderdaad een half jaar geleden mijn geboorteakte is aangepast. Ik moet nu even naar het kantoor in Deventer om het aan te laten passen.

Als je vragen hebt over logopedie, als je zelf helemaal vastzit dan wil ik best even proberen te helpen. Ik heb inmiddels een aantal dames aan de telefoon gehad die gewoon blij waren om te horen dat het technisch mogelijk is. Stuur gewoon even een berichtje en dan hebben we contact.

Dikke knuffel van Marije